مىكند . من نخستين بار نسخهء آن را به شمارهء 6796 / 75 جزء مجموعهء نسخ خطى كتابخانهء وزارت امور خارجه ديدم و معرفى كوتاهى از آن در نشريهء كتابخانهء مركزى دربارهء نسخه‌هاى خطى ( دفتر اول 1340 ، ص 5 - 6 ) به دست دادم . اخيرا نسخه‌اى را كه متعلق به آقاى فخر الدين نصيرى امينى است ديدم و آن نسخه‌اى است كه ممتحن الدوله در سال 1312 قمرى به سهام الدوله امير يار محمد خان سردار اكرم ايلخانى شادلو فرمانرواى بجنورد و جاجرم هديه كرده بوده و در انتهاى آن به خط خويش نوشته است : « قد تمت الكتاب الثانى من مجلدات مآثر مهديه . خدا توفيق اتمام جلد ثالث را دهد و آرزو مىكنم كه دماغم را روزگار و اهلش نسوزانند . » از همين اثر يك نسخهء ديگر در كتابخانهء ملى مضبوط است و آن را دوست دانشمند آقاى عبد الله انوار در جلد دوم فهرست نسخه‌هاى خطى آن كتابخانه وصف فرموده است . عكسهايى كه مربوط به خاندان شقاقى است توسط تيمسار حسينقلى خانشقاقى براى چاپ انتخاب و عكسهاى اشخاص ديگر از طرف ناظر مجموعه بر اين كتاب الحاق شده است . در پايان لازم است از زحمات فوق العاده‌اى كه آقاى حسينقلى خانشقاقى در مدت نزديك به ده سال بر سر اين اثر متحمل شده تا توانسته‌اند يادداشتهاى نامرتب پدر خود را بدين‌صورت آراسته در دسترس محققان تاريخ عصر قاجار قرار دهند اظهار تشكر شود . اميدست كه خاندان شقاقى و خاندانهانى كه منتسب بدانها مىباشند نيز اين خدمت باارزش ايشان را ارج بنهند . تهران ، چهاردهم خرداد 1353 ايرج افشار